مقدّمه نگارش رساله‌ها و متون انتقادى و سياسى در زبان فارسى از پيشينهء درازى برخوردار نيست و اگر از پاره‌اى آثار كلاسيك كه به هرحال جنبهء ادبى و تاريخى آنها قوىتر است - و ليكن حاوى انتقادى نسبت به سيستم‌هاى سياسى و نهادهاى اجتماعى مستقر است - بگذريم ، از اوائل دورهء قاجاريه و ضمن آشنائى تدريجى ايرانيان با معارف مغرب زمين زمينهء تصنيف اين آثار فراهم آمد . شايد نخستين رساله‌اى كه به‌طور مستقل به انتقاد سياسى توجه نشان داده متن حاضر يعنى دستور الاعقاب باشد كه نويسنده در آن به انتقاد از حاج ميرزا آقاسى صدر اعظم محمد شاه پرداخته و در آن با سبكى كه نه به شيوه نگارش تاريخ‌هاى آن روزگار و نه سبك خالص ادبى است ، از زشتىهاى اين صدر اعظم ياد كرده و به سختى به نكوهش از او پرداخته است و در اين زمينه متذكّر حكايات فراوان از نمونه‌هاى شنايع اين صدر اعظم مشهور آن عصر شده است . اينك پيش از بررسى اين اثر ، مختصرى دربارهء احوال مؤلف و فرزند نامور او ميرزا ابراهيم بدايع نگار و تأليفات آنها نگاشته مىشود : [ زندگى مولف : ] مؤلف دستور الاعقاب ، ميرزا محمد مهدى نواب تهرانى ملقّب به بدايع نگار از خاندانى تاجر پيشه بود و خود شغل صرّافى و تجارت